برادرانت و بلند مكن نفست را به پست كردن برادرانت ، و ريا مكن در عملت ، و داخل مساز از دنيا در آخرت ، و فحش مگو در مجلس خود تا آنكه حذر كنند تو را به سبب بدخلقى تو ، و نجوى مكن با مردى و حال آنكه با ديگرى هستى ، و عظيم جلوه مده خود را بر مردم ؛ پس منقطع شود از تو خيرات دنيا ، و پاره مكن مردم را پس پاره مىكنند ترا سگهاى نار ؛ قال اللّه تعالى : وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً « 25 » ، آيا مىدانى كيستند ناشطات ؟ سگهاى اهل نارند كه پاره و متفرّق مىكنند گوشت و استخوان را . گفتم : چه كس طاقت دارد اين خصال را ؟ فرمود : اى « معاذ » ! آگاه باش كه او سهل است بر كسى كه سهل كرده است خداوند بر او . گفت : نديدم « معاذ » را كه بسيار كند تلاوت « قرآن » را چنان‌كه بسيار مىكرد تلاوت اين حديث را . و از اين حديث ظاهر شد كه آفات باطنيّه از براى عبادت بسيار و نجات و تفصّى « 26 » از آنها دشوار است ، نه آنست كه آن محض اعمال و افكار بدنيّه باشد . و از جزء آخر حديث كه حفظه با ملائكهء سماوات ، عمل عبد را از حجب مىگذرانند تا مىايستند در حضور پروردگار ، حقّ تعالى مىفرمايد : شما حفظهء عمل او هستيد و من رقيبم آنچه در نفس اوست ، او اراده نكرده است به اين عمل مرا ، بر او باد لعنت من ؛ اين حديث دليل است بر آنكه هرگاه عبادت با تماميّت اخلاق و محاسن صورى و معنوى و خالص خالص از براى حقّ جلّ و علا نباشد و به ملاحظهء نجات از نار و رغبت در جنّت يا ترقّى باطن باشد مقبول نيست : « كما قال امير المؤمنين ( ع ) : ما عبدتك خوفا من نارك و لا طمعا فى

--> ( 25 ) - سورهء 79 آيهء 2 ( 26 ) - رهائى جستن